# Karbon Emisyon Ölçüm ve SKDM Raporlama > Alış faturası, stok hareketi, üretim fişi ve sayaç verisinden Scope 1, 2 ve 3 emisyonlarını hesaplar; ürün bazlı gömülü emisyonu (SEE) çıkarır ve AB ithalatçısına SKDM bildirim raporunu üretir. - Sayfa: https://www.roburas.com/moduller/karbon-skdm - Lisans: Ek modül (ayrı lisanslanır) - Ekran sayısı: 13 ## Öne çıkan özellikler - Tesis, izleme planı, emisyon faktörü ve emisyon kaynağı tanımları - Alış faturası ve stok çıkışlarından otomatik emisyon faaliyet fişi - Elektrik, doğal gaz ve buhar sayaç okumaları; MES / IoT'den otomatik veri - Tedarikçi emisyon beyanları ile öncül malzemelerin gömülü emisyonu - Dönem kapanışında ürün başına doğrudan ve dolaylı SEE hesabı - İhracat faturasında SKDM sekmesi; KN kodu, ton ve gömülü emisyon - Akredite doğrulayıcı için dondurulmuş doğrulama paketi ve bulgu takibi - AB iletim şablonuna uygun SKDM emisyon bildirim raporu ve karbon panosu AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM / CBAM) geçiş dönemini 2025 sonunda tamamladı; 2026 itibarıyla kesin döneme geçildi. Demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik gibi kapsamdaki ürünlerde ürüne gömülü emisyonun doğru hesaplanması artık ihracatın ön koşuludur. Karbon modülü bu hesabı ERP'de **zaten bulunan** veriyle yapar: alış faturaları, stok hareketleri, üretim fişleri ve satış faturaları. Kullanıcıdan yalnızca ERP'de olmayan veriler istenir; sayaç endeksleri, tedarikçi beyanları ve emisyon faktörleri. ## Beş Adımlı Süreç Modül 13 ekrandan oluşur ve beş süreç grubunda ilerler: | Adım | Süreç | Ekranlar | |---|---|---| | 1 | Tanımlar | Tesis, İzleme Planı, Emisyon Faktörü, Emisyon Kaynağı, Stok Kartı SKDM sekmesi, Tedarikçi Emisyon Beyanı | | 2 | Veri toplama | Enerji Sayaç Okuma, Emisyon Faaliyet Fişi, Fatura SKDM sekmesi | | 3 | Hesaplama | Dönem Gömülü Emisyon Hesaplama | | 4 | Doğrulama | Doğrulama Paketi | | 5 | Raporlama | SKDM Emisyon Bildirim Raporu, Karbon Panosu | - **Kullanıcıdan istenen:** sayaç endeksleri, tedarikçi emisyon beyanları, emisyon faktörleri, tesis bilgileri ve faaliyet fişi onayları. - **ERP'den otomatik gelen:** alış faturaları, stok çıkışları, üretim miktarları, ürün ağacı, ihracat faturaları ve cari bilgileri. - **Sistemin ürettiği:** Scope 1-2-3 emisyonları, ürün bazlı gömülü emisyon (SEE), fatura bazlı SKDM verisi, AB ithalatçısına bildirim raporu ve karbon panosu. ## Tanımlar: Tesis, Plan ve Faktörler SKDM'de emisyonlar **tesis** (installation) bazında izlenir. Tesis kartı operatör, NACE faaliyet kodu, UN/LOCODE, koordinat ve izleme yöntemini tutar; tüm kaynaklar, sayaçlar ve hesaplamalar bir tesise bağlanır. **İzleme planı**, doğrulayıcının denetime başladığı resmi metodoloji kaydıdır: kaynak akışları, hesaplama yöntemi, ölçüm cihazları ve kalibrasyon tarihleri, veri akışı ve kontroller. Plan sürümlenir; onaylı plan değiştirilemez, değişiklik yeni sürümle yapılır. Onaylı planı olmayan tesiste dönem kapatılamaz. **Emisyon faktörü kütüphanesi** yakıt, enerji ve malzeme katsayılarını geçerlilik tarihine göre sürümler. Kullanılmış bir faktör değiştirilemez; geçmiş dönem hesapları o dönemde geçerli faktörle yeniden üretilebilir. Mevcut **stok kartına** eklenen SKDM sekmesi ürünün kapsamda olup olmadığını, KN (GTİP) kodunu, mal kategorisini ve üretim rotasını tutar. ## Veri Toplama **Emisyon faaliyet fişi**, sayaç dışındaki tüm emisyon verisinin girildiği ana hareket ekranıdır. "Kaynak belgelerden aktar" ile alış faturaları ve stok çıkışlarından otomatik oluşturulur; her satır kaynak belgesine bağlantılıdır. Bir kaynak belge yalnızca bir fişe aktarılabilir. **Sayaç okumaları** elektrik, doğal gaz ve buhar endekslerini toplar; ilk endeks önceki dönemden gelir, tüketim ve emisyon hesaplanır. Tüketim önceki 12 ay ortalamasından ±%40 saparsa kayıt kontrole düşer. MES / IoT bağlantısı varsa okumalar otomatik gelir. **Tedarikçi emisyon beyanları** kütük, hurda, ingot gibi öncül malzemelerin gömülü emisyonunu kayıt altına alır ve alış faturalarına otomatik uygulanır. Beyanı olmayan öncülde varsayılan değer kullanılır ve raporda işaretlenir. > Yapay zekâ asistanı taslak faaliyet fişi hazırlayabilir; kayıt, kullanıcı > onayıyla kesinleşir. ## Dönem Hesabı ve Ürün Bazlı SEE Dönem sonunda onaylı sayaç okumaları, faaliyet fişleri ve tedarikçi beyanları toplanır; emisyonlar üretim süreçlerine dağıtılır ve ürün başına **spesifik gömülü emisyon (SEE)** hesaplanır. Üretim miktarları ERP üretim fişlerinden alınır: - SEE = (süreç emisyonu + öncül emisyon) ÷ üretim miktarı (tCO₂e/t) - Sonuç stok kartına ve ihracat faturalarına aktarılır. - Kontroller sekmesinde engelleyici uyarı varsa dönem kapatılamaz; kapatılan dönem yalnızca yetkiyle ve gerekçeyle yeniden açılır. ## İhracat Faturası ve SKDM Bildirimi AB'ye kesilen ihracat faturasında SKDM kapsamındaki satırlar **otomatik tespit edilir**; her satır için KN kodu, tesis, ton miktarı ve gömülü emisyon gösterilir. AB ithalatçısı, EORI numarası ve menşe ülkede ödenen karbon fiyatı da bu sekmede tutulur. **SKDM emisyon bildirim raporu**, ithalatçının beyannamesinde kullanacağı veriyi alıcı ve dönem bazında, AB üretici-ithalatçı iletim şablonuna uygun Excel ve PDF olarak üretir; gönderim ve alıcı onayı takip edilir. Gönderilen rapor değiştirilemez, düzeltme yeni revizyonla yapılır. ## Doğrulama ve Denetim İzi Yıllık dönem kapatıldıktan sonra **doğrulama paketi**; tesis emisyon raporunu, izleme planı sürümünü, hesaplama dökümünü, kaynak belge listesini, faktörleri ve kalibrasyon sertifikalarını tek pakette toplar. Paket oluşturulduğu anda veri dondurulur. Akredite doğrulayıcı sisteme **süreli ve salt okunur** bir kullanıcıyla erişir; bulgular aynı ekranda kaydedilir ve kapatılır. Olumlu görüş alınmadan gerçek veriye dayalı SKDM bildirimi gönderilemez. Tüm karbon ekranlarında zaman tüneli kullanılır; her emisyon değeri kaynak belgesine (fatura, stok fişi, sayaç okuması) kadar izlenebilir. ## Mevcut Modüllerle Bağlantılar | Mevcut ekran | Kullanılan veri | Karbon modülündeki karşılığı | |---|---|---| | Satınalma › Alış faturaları | Yakıt, elektrik, malzeme, nakliye | Faaliyet fişine otomatik aktarım | | Stok › Stok hareketleri | Proses malzemesi ve yakıt çıkışları | Faaliyet fişine otomatik aktarım | | Stok › Stok kartları | KN kodu, mal kategorisi, birim | SKDM sekmesi | | Üretim › Üretim fişleri | Üretim miktarı, tüketilen öncüller | Gömülü emisyon hesabı | | Satış › Faturalar | AB'ye ihracat faturaları | SKDM sekmesi ve bildirim raporu | | Cari › Cari kartlar | Tedarikçi, AB ithalatçısı, EORI | Beyanlar ve bildirimler | | MES / IoT | Sayaç ve enerji ölçümleri | Otomatik sayaç okuması | Önerilen yetki rolleri: karbon veri girişi, karbon onaylayıcı, karbon yöneticisi, salt okuma ve **doğrulayıcı (dış kullanıcı)**. Kategori ve kural tanımları (kapsam listesi, dolaylı emisyonun dahil olduğu kategoriler, iletim şablonu) kodda değil parametre tablolarında tutulur; AB kuralları güncellendiğinde yazılım değişikliği gerekmez. ## Devreye Alma Fazları 1. **Temel:** tesis, faktör ve kaynak tanımları; sayaç okuma; faaliyet fişi (manuel ve Excel); stok SKDM sekmesi. Emisyon envanteri çıkarılabilir. 2. **Otomasyon:** alış faturası ve stok çıkışlarından otomatik aktarım, dönem hesaplaması, tedarikçi beyanları. Ürün bazlı SEE hesaplanır. 3. **Doğrulama ve raporlama:** izleme planı, doğrulama paketi, fatura SKDM sekmesi, bildirim raporu ve karbon panosu. AB alıcılarına bildirim yapılır. 4. **İleri:** MES / IoT sayaç entegrasyonu, tedarikçi web portalı, yapay zekâ ile anomali tespiti ve Dijital Ürün Pasaportu'na veri aktarımı. Modülün fayda ve kurulum yaklaşımı için [Karbon çözüm sayfasına](https://www.roburas.com/cozumler/karbon) bakabilirsiniz.